Inleiding

In de zoektocht naar een medicijn moet je het hebben van anekdotische informatie of van oud wetenschappelijk onderzoek naar (vergelijkbare) virussen, om het vervolgens simpelweg uit te proberen op patiënten en het wetenschappelijk te onderzoeken of het echt werkt. Elk succesverhaal zou serieus genomen moeten worden, want het wondermiddel kan er maar zo tussen zitten.

Houd er bij het lezen van het onderstaande rekening mee dat het ziekteverloop van COVID-19 op te delen is in verschillende fases, en dat elke  fase verschillende zorg vereist en niet elk medicijn effectief is in elke fase. Zo is het medicijn Dexamethason het effectiefst wanneer het gebruikt wordt bij patiënten die aan de beademing liggen en het immuunsysteem in overreactie gaat (cytokinestorm), maar daarbuiten niet.  En zo lijkt de medicijnencocktail van hydroxychloroquine, azithromycine en zink zeer effectief te zijn in patiënten die nog niet in het ziekenhuis opgenomen hoeven te worden, maar wanneer ze eenmaal in het ziekenhuis zijn opgenomen, en de ziekte verder gevorderd is, het minder effectief is.

Houd er ook rekening mee dat in wetenschappelijk onderzoek naar medicijnen nooit met absolute 100% zekerheid valt te zeggen of ze effectief zijn. Maar als het verschil in uitkomst tussen de behandeld groep (die het medicijn krijgt) en de controlegroep (die het medicijn niet krijgt), zodanig groot is in het voordeel van het medicijn, en de kans dat dit verschil door willekeur te verklaren is, zodanig klein is; dan wordt dit verschil significant genoemd. Dit is meestal wanneer de kans kleiner dan 5% is dat het verschil tussen de behandelde en de controlegroep door willekeur te verklaren is. Dus wanneer de kans kleiner is dan 5% dat het verschil door willekeur te verklaren is, dan wordt er (meestal) gesteld dat het medicijn effectief is (mits er gedegen onderzoek is gedaan). Men kan het ook omdraaien en zeggen dat er met meer dan 95% zekerheid valt te zeggen dat het medicijn effectief is. Dit wordt is sommige tabellen aangegeven met p<0,05.
Tevens wordt de term ‘zeer significant’ gebruikt, dit betekent dat de kans kleiner dan 0,1% is dat het verschil tussen de behandelde en de controlegroep door willekeur te verklaren is. Er kan dan met meer dan 99,9% zekerheid worden gezegd dat het medicijn effectief is. Dit wordt in sommige tabellen/afbeeldingen aangegeven met p<0,001. Soms is deze waarde nog lager. Hoe lager deze waarde is, met hoe meer zekerheid er valt te zeggen dat het medicijn effectief is.

Het is ook belangrijk dat er meerdere behandelopties zijn, zodat wanneer mensen met bepaalde gevoeligheden of onderliggende kwalen bepaalde medicatie niet kunnen nemen, zij nog een andere optie hebben. En zoals met elke ziekte geldt; hoe vroeger je erbij bent, hoe beter. Voorkomen is beter dan genezen. En zoals altijd geldt; het middel moet niet erger zijn dan de kwaal.

De reden dat wij in maart binnen moesten gaan zitten is omdat de ziekenhuizen overbelast raakten. Je zal dus verwachten dat elke mogelijkheid die kan leiden tot ontlasting van de zorg met beide handen wordt aangepakt. Één van de eerste dingen waar aan gedacht zal (moeten) worden is; hoe gebruik te maken van de eerste lijn. Momenteel is het zo dat mensen eerst zo ziek moeten zijn dat ze in het ziekenhuis opgenomen moeten worden, voordat ze zorg krijgen, omdat er geen eerstelijns behandelplan is naast paracetamol (een symptoombestrijder zonder antivirale werking). Dus eigenlijk wordt er tegen de mensen die met COVID-19 (klachten) naar de huisarts gaan gezegd: Jullie moeten eerst zieker worden en potentieel meer schade oplopen, met een grotere kans op overlijden, voordat wij jullie gaan helpen. Kortom: bekijk het maar.

Bij alle studies die ik hieronder noem zijn de behandelde groep en controlegroep statistisch gezien gelijkwaardig qua leeftijd, geslacht en aantal comorbiditeiten, tenzij anders vermeld. Deze eigenschappen kunnen namelijk (veel) invloed hebben op de kans van overlijden/in het ziekenhuis opgenomen worden. Hoe ouder je bent en hoe meer comorbiditeiten je hebt, hoe groter de kans op ernstige klachten en overlijden. Ditzelfde geld voor wanneer je man bent.

In dit stuk wordt meerdere keren ‘positief geteste patiënten’ gebruikt. Hiermee bedoel ik dat deze patiënten met een PT-PCR-test positief zijn bevonden op het SARS-CoV-2 virus. Deze methode, in combinatie met COVID-19-symptomen, wordt tot nu toe gezien als de gouden standaard voor het diagnosticeren van COVID-19 (1e link). Ook wordt de term ‘besmetting(en)’ gebruikt; dit betekent dat de PCR een positieve uitslag heeft voor het SARS-CoV-2 virus. Een positieve PCR-test staat niet 100% gelijk aan een besmettingen, maar geeft een goede indicatie, vooral wanneer de prevalentie in de geteste groep hoog is. Het woord besmettingen wordt ook op deze manier in de studies gebruikt, dus doe ik dat ook.

Dit stuk over medicijnen is nogal uitgebreid. Dit is omdat ik dit zie als het belangrijkste onderwerp. De medicijnen die ik hieronder noem, kunnen namelijk, als ik de cijfers moet geloven,  heel veel doden en ziekenhuisopnames voorkomen, en hebben de potentie om een einde te maken aan deze crisis, zonder dat er ooit een vaccin aan te pas hoeft te komen. Het stuk over hydroxychloroquine is het langst, gevolgd door ivermectine; dus niet dat de lengte je afschrikt om de rest ook te lezen.

Deel