Mondkapjes

We kunnen van allerlei argumenten verzinnen waarom mondkapjes wel of niet werken. Zo kun we zeggen dat mondkapjes een deel van de virushoudende grote druppels en aerosolen tegenhouden zodat, wanneer iemand besmettelijk is, anderen minder virus binnen zullen krijgen en daardoor de kans kleiner is dat zij besmet worden. En wanneer we een mondkapje dragen, wordt een deel van de virussen tegengehouden, waardoor we minder binnenkrijgen en uiteindelijk minder kans hebben om besmet te worden. 
Tevens werd genoemd dat het misschien een positief effect op het gedrag van mensen zou kunnen hebben. Uit het gedragsexperiment dat in Amsterdam werd uitgevoerd bleek dit niet het geval te zijn.

Maar aan de andere kant kunnen we stellen dat mondkapjes in verschillende mate de ademhaling bemoeilijken. Wanneer we zonder masker ademhalen zal de verhouding tussen de hoeveelheid zuurstof en CO2 die we inademen “normaal” zijn, maar als we een mondkapje voor hebben, zal deze verhouding verstoord raken, omdat we een deel van de CO2 die we uitademen, weer inademen (de reden dat we het benauwd krijgen). Het zuurstofniveau in ons bloed zal kunnen dalen, en het CO2-niveau in ons bloed zal kunnen stijgen, wat uiteindelijk tot een verzwakking van ons immuunsysteem kan leiden en daardoor ontvankelijker worden voor infecties.
Doordat de ademhaling verstoord raakt, kunnen mensen op een andere manier gaan ademhalen (door de mond/hyperventilatie), wat voor een stressreactie in het lichaam zal zorgen. En stress verzwakt juist ons immuunsysteem.

Daarnaast zal iemand die een mondkapje draagt, de virussen, bacteriën en ander afvalstoffen die hij/zij uitademt/uithoest, weer deels inademen, omdat een deel ervan in het masker, en in de holte tussen het gezicht en het masker, blijft zitten. Dan heb je nog een deel van de dragers die de instructies van het dragen van een masker niet opvolgen; het masker niet/nauwelijks uitwassen of vervangen en/of er continue aan zitten te friemelen, waardoor je eigenlijk door een broedplaats van bacteriën heen ademt.

Door al deze factoren zullen meerdere natuurlijke balansen verstoord kunnen raken. Onze orale gezondheid heeft daar onder te leiden. Steeds meer tandartsen komen het fenomeen ‘Mask Mouth‘ tegen. Mensen die voorheen een gezond gebit en tandvlees hadden, hebben er nu problemen mee. Er wordt een stijging gezien in ontstoken tandvlees en andere tandvlees ziektes, tandbederf en slechte adem. Dr. Rob Ramondi, een tandarts en co-founder van One Manhattan Dental, zegt dat ongeveer 50% van zijn patiënten hier momenteel aan onderhevig zijn.
Onze mond is de belangrijkste toegang tot ons lichaam. Wanneer dit verstoord raakt zal dit invloed hebben op veel processen in het lichaam en zal uiteindelijk tot andere, niet orale, ziektes kunnen leiden. Zo kan een ontsteking van het tandvlees (of andere tandvleesziektes), de kans op beroertes en hartaanvallen verhogen:

Tevens zeggen sommige mensen last te krijgen van hoofdpijn of ‘maskne‘ wanneer ze een mondkapje dragen. Daarnaast zal het dragen van een mondkapje psychologische gevolgen kunnen hebben. Zo wordt ons de vrijheid ontnomen om te dragen wat we zelf willen, het straatbeeld veranderd en het is lastiger om emoties van anderen te lezen. Dit kan bij sommige mensen veel negatieve emoties opwekken. Het argument; baadt het niet dan schaadt het niet, is dus niet geldig voor het dragen van mondkapjes.

Het is uiteindelijk moeilijk om te bepalen hoe zwaar deze factoren allemaal wegen in het totaalplaatje. Eerst zal er moeten worden bepaald of het dragen van, in ons geval, een stoffen mondkapje, infectie kan voorkomen. Wanneer dit het geval is, zal moeten worden bepaald of dit positieve effect opweegt tegen de negatieve effecten die het veroorzaakt.

Het staat tot nu toe nog niet zwart op wit dat (stoffen) mondkapjes bijdragen aan de vermindering SARS-CoV-2 infectie(1,2). Als het effect er al is, zal het minimaal zijn. Dit werd sinds het begin al uitgedragen door politici en onder andere Jaap van Dissel (zie video hieronder) en het OMT

Als we willen bepalen of mondkapjes bijdragen aan de vermindering van SARS-CoV-2 infectie, hebben we weinig aan studies die delen hiervan bestuderen. Het is bijvoorbeeld onjuist om de conclusie te trekken dat mondkapjes de kans op infectie, alleen omdat ze een deel van de druppels tegenhouden, zoals dit artikel doet.
Het belangrijk om te kijken naar de studies die het totaalplaatje testen; of mensen die (stoffen) mondkapjes dragen echt minder vaak/ernstig ziek worden (COVID-19) en/of minder vaak besmet raken met het SARS-CoV-2 virus, dan de mensen die geen mondkapjes dragen.
Daarbij is niet ieder mondkapje is hetzelfde; medische mondkapjes zullen een ander effect hebben dan stoffen mondkapjes (de mondkapjes die wij mogen dragen). Dus de conclusies van studies naar medische mondkapjes, zijn niet één op één toepasbaar op stoffen mondkapjes.

Tot nu toe bestaat er maar één studie die de effectiviteit van stoffen mondkapjes heeft onderzocht. Onder een groep ziekenhuismedewerkers werd gekeken hoe vaak influenza-achtige ziektes voorkwamen bij mensen die een medische mondkapje droegen en mensen die een stoffen mondkapje droegen. De conclusie was dat de ziekenhuismedewerkers die een stoffen mondkapje droegen, significant vaker influenza-achtige ziektes opliepen dan mensen die een medisch mondkapje droegen.

Er was geen controlegroep zonder mondkapjes. Het enige wat hieruit valt te concluderen, is dat medische mondkapjes in ziekenhuissetting meer effect hebben dan stoffen mondkapjes op het voorkomen van influenza-achtige ziektes. Het kan dus zijn dat ze beide effect hebben in vergelijking met geen mondkapje; maar dat een medisch mondkapje effectiever is dan een stoffen mondkapje. Maar het kan ook zijn dat ze beide geen effect hebben en dat dan vooral het stoffen mondkapje meer kwaad doet dan goed. En alles daartussenin is ook geldig.
Dus volgens deze studie kunnen we het beste een medisch mondkapje gebruiken als we er één gebruiken, maar dat mogen wij niet.
Let wel dat deze studie gaat over het scala ‘influenza-achtige ziektes’ en niet over COVID-19 specifiek. Maar deze studie kijkt wel naar het totaalplaatje en laat duidelijk zien dat mensen met een stoffen mondkapje meer ontvankelijk zijn voor infuenza-achtige ziektes dan mensen die een medisch mondkapje dragen. Het kan dus zijn dat een stoffen mondkapje de verspreiding van corona vermindert, maar dat het er tegelijkertijd wel voor zorgt dat er meer mensen influenza-achtige ziektes krijgen. Dit is echter niet aannemelijk, aangezien COVID-19 ook influenza-achtig is.

De eerste randomized controlled trial die onderzoek deed naar het effect van medische mondkapjes in een publieke setting, waar het dragen van mondkapjes niet de norm was, maar social distancing en handen wassen wel, zag men dat in een groep van 2392 personen die een medisch mondkapje droegen, 1,8% besmet werd met het SARS-CoV-2 virus, en dat in de controlegroep van 2470 man, 2,1% besmet werd. Deze reductie in besmettingen is niet statistisch significant.

Let op; deze studie gaat dus over medische mondkapjes, en hierbij is dus al niet hard te maken dat ze bescherming bieden in de setting waarin het onderzoek werd gedaan. Voor stoffen mondkapjes bestaat er nog geen dergelijk onderzoek. Maar als we kijken naar het vorige onderzoek, die liet zien dat stoffen mondkapjes significant minder effect hebben dan medische mondkapjes, dan is het nogal gevaarlijk om mensen te adviseren stoffen mondkapjes te dragen als we nu zien dat medische mondkapjes al geen significant effect hebben op het voorkomen van SARS-CoV-2 infectie.
Toch stelt de overheid dat; ‘het dragen van een mondneusmasker beschermt jou en anderen tegen de verspreiding van het coronavirus.’ Het is mij onduidelijk waar ze deze uitspraak op baseren, maar op basis van de wetenschappelijke literatuur is dit een regelrechte leugen.

Dus ondanks dat er geen bewijs is voor het effect van het dragen van stoffen mondkapjes, laat staan de proportionaliteit, is het momenteel toch verplicht om er een te dragen. Dr. Carla Peters maakt zich hier zorgen over. Zij ziet ook dat het niet onomstotelijk bewezen is dat het werkt en dat het dragen van een mondkapje niet zonder risico’s is:

Voordat de verplichting werd ingesteld had de regering en advies gevraagd aan de Nederlandse orde van advocaten. Zij concluderen dat de regering niet aan kon tonen dat er een medische noodzaak is, aangezien er geen kwaliteitseisen zijn voor de mondkapjes die wij moeten dragen. Dit advies is niet ter harte genomen; het is alsnog vastgezet in de wet. Wanneer de regering een maatregel instelt die tegen de grondwet in gaat, moet er aangetoond kunnen worden dat deze maatregel medisch noodzakelijk is. Regering kan dit in het geval van mondkapje’s niet, dus het overtreedt de grondwet.

Het is kwalijk dat er maatregelen op ons worden geforceerd, en zelfs ongrondwettelijk vast worden gezet in een wet (mondkapjes/social distancing), zonder dat de overheid bewijs voor de effectiviteit of proportionaliteit levert/kan leveren.
Maar het meest kwalijke aan het invoeren van deze maatregel is het volgende: Als we kijken naar alle andere mogelijkheden die we hebben om de druk op de zorg te verminderen en het aantal doden te beperken; denk aan het versterken van ons immuunsysteem (gezondere levensstijl, vitamine D), ventilatie, het toestaan/aanbevelen van ivermectine en/of hydroxychloroquine, azithromycine en zink in de eerste lijn, het onderzoeken van andere schijnbaar goed werkende behandelmethodes (calcifediol/broomhexine/honing&zwart komijnzaad); dan is het toch onbegrijpelijk dat ze voor een maatregel kiezen met zo’n dun wetenschappelijk bewijs, die zelfs meer kwaad dan goed zou kan doen, in plaats van maatregelen die op gebied van effectiviteit en (wetenschappelijk) bewijs een veel sterkere voet hebben om op te staan?

Het is ook kwalijk als we kijken hoe dit tot stand is gekomen : 1600 artsen die het kabinet adviseren om meer nadruk te leggen op een gezondere levensstijl; honderden wetenschappers die pleiten dat er meer aandacht moet komen voor ventilatie, omdat de rol van aerosolen in de verspreiding van het virus niet te ontkennen valt; vele artsen die naar voren komen en zeggen dat ze veel succes hebben met hun behandelmethodes en nauwelijks bijwerkingen zien; ruim 2750 artsen en medisch professionals die pleiten voor een open debat over de proportionaliteit en subsidiariteit van de maatregelen; ruim 2650 professionals uit de geestelijke gezondheidszorg die eveneens pleiten om proportionele maatregelen en een open debat, omdat zij denken dat de (gevolgen van de) maatregelen meer schade (zullen) aanrichten dan ze voorkomen. Allemaal kritiek en adviezen die solide (en wetenschappelijk) onderbouwd zijn; allemaal worden ze de rug toegekeerd. Vervolgens komt er een select groepje wetenschappers om de hoek kijken die pleit voor strengere maatregelen en mondkapjes (het Red Team); en zij worden met open armen ontvangen, zonder dat er solide wetenschappelijk bewijs wordt geleverd hoe- en of het gebruik van stoffen mondkapjes de verspreiding van het virus zal voorkomen. Dit kan ook niet anders, omdat de wetenschap er simpelweg niet is.

De overheid stelt dat druk vanuit de samenleving ook een rol speelde in het besluit; er was meer duidelijkheid nodig. Maar waarom namen ze dan niet het zekere voor het onzekere, en namen het besluit om het niet te adviseren? En wanneer ze toch besluiten om het wel te adviseren, waarom blijft het dan niet bij een (dringend) advies? Dat ze zonder solide onderbouwing dit vast hebben gezet/kunnen zetten in de spoedwet, net zoals de 1,5m, tart echt alle wetten van de logica.

En nu zitten we thuis te vereenzamen, met potdichte ramen, op anderhalve meter van de hond met een mondkapje op, met een zak chips in onze kapot gewassen handen, wetende dat de huisarts ons niet verder kan helpen. En dat allemaal voor onze gezondheid!

Samenvatting:

  • Een half jaar lang werd door de overheid geroepen dat er geen wetenschappelijk bewijs is voor de effectiviteit van het dragen van stoffen mondkapjes. Er bestaat tot op de dat van vandaag nog geen onderzoek dat laat zien dat stoffen mondkapjes, SARS-CoV-2-infectie voorkomt. De overheid heeft dus nooit kunnen bepalen of de maatregel proportioneel is.
  • De onderzoeken die er tot nu toe zijn, laten zien dat stoffen mondkapjes minder effectief zijn dan medische mondkapjes, en dat medische mondkapjes niet een significante bijdrage leveren aan het voorkomen van SARS-CoV-2 infecties.
  • Zonder dat er iets was(/is) veranderd in de wetenschappelijke literatuur, kwam de overheid met een dringend advies om een mondkapje te dragen in openbare ruimtes. Twee maanden later stond het zelfs vast in de wet en kunnen we per 1 december een boete krijgen wanneer we het niet dragen in openbare ruimtes.
  • Ondertussen zijn er steeds meer mensen die andere aandoeningen oplopen door het dragen van een mondkapje. Aandoeningen waarvan uit de literatuur bekend is, dat dit veroorzaakt kan worden door het dragen van mondkapjes.

Conclusie:

Wederom stelt de overheid een maatregel in waarvan ze niet kunnen aantonen of deze proportioneel is. Desalniettemin is het per 1 december wettelijk verplicht om een mondkapje in openbare ruimtes te dragen.

Deel